Wat betekent een kapitaalverzekering afkopen?
Afkopen betekent dat u uw kapitaalverzekering voortijdig beeindigt en de opgebouwde waarde laat uitkeren. De polis vervalt daarna definitief. Veel verzekeringen kennen een afkoopwaarde die lager is dan de waarde op einddatum, omdat afsluit- en beheerskosten nog niet zijn afgeschreven. Daarnaast brengt de verzekeraar vaak een afkoopboete in rekening.
Afkoop verschilt van oversluiten (waarbij de polis behouden blijft bij een nieuwe aanbieder) en van premievrij maken (waarbij u stopt met inleg maar de polis laat doorlopen tot einddatum).
De financiele gevolgen
Wanneer u uw polis afkoopt krijgt u de afkoopwaarde uitgekeerd: de opgebouwde polishouderswaarde minus afkoopkosten. De afkoopkosten kunnen oplopen tot enkele procenten van de waarde. Bij beleggingsverzekeringen speelt bovendien het moment van afkoop een rol: bij een dalende markt verkoopt u op een ongunstig moment.
- Afkoopkosten variëren van 1% tot 6% van de polishouderswaarde
- Nog niet afgeschreven afsluitprovisies kunnen worden ingehouden
- Bij beleggingspolissen verliest u eventueel marktherstel
- Mogelijke verzekeringscomponent (overlijdensdekking) komt te vervallen
De fiscale gevolgen
De fiscale gevolgen zijn vaak ingrijpender dan de directe kosten. Bij afkoop wordt het rentebestanddeel (de aangroei boven de ingelegde premies) belast. Hoe deze belasting wordt geheven hangt af van het type polis:
Box 3 kapitaalverzekering
Bij een 'gewone' Box 3 kapitaalverzekering is afkoop fiscaal relatief eenvoudig: er is geen extra heffing, maar de waarde verschuift wel weer naar uw Box 3 vermogen waar de vermogensrendementsheffing geldt.
KEW afkopen
Bij een KEW vervalt bij vervroegde afkoop de Box 1 vrijstelling. Het rentebestanddeel wordt belast in Box 1 tegen het progressieve tarief. Dat kan oplopen tot ongeveer 49,5%. Mogelijk is ook revisierente verschuldigd.
Lijfrente kapitaalverzekering
Bij afkoop van een lijfrente wordt het volledige bedrag belast in Box 1 plus 20% revisierente. Dit is bijna altijd onaantrekkelijk. Zie ook onze pagina over lijfrenteverzekering.
Revisierente is een fiscale sanctie van 20% over het rentebestanddeel. De fiscus heft deze als u een fiscaal gefaciliteerde polis (KEW, lijfrente) afkoopt voor de einddatum. Het idee: u heeft genoten van fiscaal voordeel tijdens de looptijd, dat wordt nu deels teruggehaald.
Wanneer is afkopen toch verstandig?
- U heeft acuut liquiditeit nodig en alternatieven ontbreken
- De polis loopt structureel met groot verlies en oversluiten is onmogelijk
- De fiscale gevolgen wegen op tegen de toekomstige verliezen
- Bij een echtscheiding waarbij vermogen moet worden verdeeld
- Bij een Box 3 polis zonder fiscale faciliteit en met hoge kosten
Alternatieven voor afkopen
In veel gevallen zijn er betere routes dan afkopen:
- Oversluiten: behoud van fiscale status, lagere kosten, beter rendement.
- Premievrij maken: stop met premiebetaling, polis loopt door tot einddatum.
- Premie verlagen: binnen de premiebandbreedte aanpassen om liquiditeit vrij te maken.
- Belenen: bij sommige polissen kunt u een lening opnemen tegen de polishouderswaarde.
Onze werkwijze
Voor we afkoop adviseren, doorlopen we altijd een volledige scenario-analyse: voortzetten, oversluiten, premievrij maken en afkopen worden naast elkaar gezet. U krijgt een heldere netto-opbrengst-berekening per scenario en een onderbouwd advies. Afkoop is bij ons echt de laatste optie.