Wat is pensioen in eigen beheer?
Pensioen in eigen beheer (PEB) was tot 1 juli 2017 een populaire manier voor de directeur-grootaandeelhouder (DGA) om binnen zijn eigen BV pensioen op te bouwen. In plaats van premies te storten bij een verzekeraar, bouwde de DGA een pensioenvoorziening op de balans van de BV op. Voordeel: het geld bleef beschikbaar als werkkapitaal voor de onderneming. Nadeel: er ontstonden grote verschillen tussen de fiscale waardering en de commerciele waardering, met dividendklem en complexe afkoopdiscussies als gevolg.
Per 1 juli 2017 is de opbouw van nieuw PEB afgeschaft. Bestaande pensioenrechten konden gedurende een overgangsperiode (2017-2019) worden afgekocht met fiscale korting of geruisloos worden omgezet in een Oudedagsverplichting (ODV). Wie destijds niets deed, heeft het PEB premievrij op de balans laten staan.
De drie keuzes uit 2017-2019 (historisch)
1. Afkoop met korting
De DGA kon zijn pensioenaanspraken afkopen tegen de fiscale waarde, met een korting op de belastinggrondslag: 34,5% in 2017, 25% in 2018 en 19,5% in 2019. Geen revisierente. Voor veel DGA's met een gezonde BV een aantrekkelijke optie. Deze regeling is sinds 2020 niet meer beschikbaar.
2. Omzetten naar ODV
De DGA zette de pensioenaanspraken om naar een Oudedagsverplichting binnen de BV. De ODV is een spaarpot die in twintig jaar gelijkmatig moet worden uitgekeerd, ingaand uiterlijk vijf jaar na de AOW-leeftijd. De ODV is jaarlijks oprenten verplicht volgens een wettelijk vastgesteld u-rendement.
3. Premievrij voortzetten
De DGA liet de pensioenaanspraken ongewijzigd op de balans staan. Dit blijft toegestaan, maar betekent wel dat de oude problematiek (dividendklem, commerciele waardering) blijft bestaan.
De afkoopregeling met korting is definitief verlopen op 31 december 2019. Wie nu zijn PEB of ODV afkoopt, betaalt het volledige Box 1-tarief en bij PEB ook 20% revisierente. Een goede planning kan deze gevolgen sterk verzachten.
Wat zijn uw mogelijkheden nu?
Voor DGA's met een lopend PEB of ODV liggen drie strategieen voor de hand:
- ODV laten uitkeren binnen de BV. De BV blijft de uitkeringen verzorgen gedurende twintig jaar. Geschikt als de BV liquide blijft en u het bedrijf wilt voortzetten.
- ODV omzetten naar een lijfrente. U draagt het ODV-saldo geruisloos over naar een lijfrenteverzekering of lijfrenterekening. De BV-balans wordt opgeschoond en u krijgt meer keuze in beleggings- en uitkeringsvormen.
- PEB premievrij laten staan en uitkeren bij pensionering. Bij premievrij PEB is dit de meest voorkomende route. Belangrijk is dat de BV op pensioendatum voldoende vrije middelen heeft.
Fiscale optimalisatie voor de DGA
De uitkeringen uit PEB of ODV worden belast in Box 1. Voor DGA's met aanzienlijke vermogens in de BV is een goede planning essentieel om belastingdruk te minimaliseren. Aandachtspunten zijn:
- Spreiding over de jaren. Houd uitkeringen onder de schijfgrens om in een lager tarief te blijven.
- Combinatie met dividenduitkeringen. Voorkom dat dividenduitkeringen en pensioenuitkeringen elkaar fiscaal in de weg zitten (Box 2 versus Box 1).
- Samenhang met overige oudedagsvoorzieningen. Houd rekening met AOW, eventueel werkgeverspensioen en een eventuele stamrecht-BV.
- Estate planning. Een goed gestructureerde ODV of pensioenuitkering kan ook in nalatenschapsplanning meegenomen worden.
Bedrijfsstructuur en balansoptimalisatie
Een PEB of ODV op de balans heeft impact op de waardering van uw BV bij verkoop of overdracht. Wilt u uw onderneming verkopen, schenken aan uw kinderen of overdragen aan uw partner, dan is een schone balans vaak wenselijk. Omzetten van het ODV naar een externe lijfrente kan dan een logische stap zijn. Combineer dit met breder advies over uw vermogensbeheer en kapitaalverzekeringen.
Onze werkwijze voor DGA's
- Inventarisatie. We brengen uw PEB- of ODV-positie, BV-balans en privevermogen in kaart.
- Scenario-analyse. We berekenen de netto-impact van uitkeren binnen de BV versus omzetten naar lijfrente.
- Advies en uitvoering. Samen met uw accountant verzorgen wij de uitvoering, inclusief eventuele omzetting en notariele afhandeling.