Box 1 versus Box 3: het belangrijkste onderscheid
De Nederlandse inkomstenbelasting kent drie boxen. Voor kapitaalverzekeringen zijn Box 1 (inkomen uit werk en woning) en Box 3 (sparen en beleggen) relevant. De boxindeling bepaalt hoe en wanneer u belasting betaalt en welke vrijstellingen u kunt benutten.
Een Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW) van voor 1 januari 2013 valt onder voorwaarden in Box 1. Andere kapitaalverzekeringen, zoals reguliere spaar- of beleggingspolissen zonder eigenwoningkoppeling, vallen in Box 3.
Box 1: de KEW en zijn vrijstellingen
Bij een KEW geldt een aantrekkelijke vrijstelling in Box 1. De uitkering wordt fiscaal niet belast tot een bepaald maximumbedrag, mits u voldoet aan voorwaarden over premiebandbreedte (1:10 verhouding tussen laagste en hoogste premie), looptijd en koppeling aan de eigenwoningschuld.
KEW vrijstelling 2025
- Maximale vrijstelling per persoon: circa EUR 197.000
- Maximale vrijstelling fiscaal partners samen: circa EUR 394.000
- Vrijstelling geldt voor het rentebestanddeel boven de ingelegde premies
- Bedragen worden jaarlijks geïndexeerd
Voor uitgebreide uitleg over de vrijstelling verwijzen we naar onze pagina KEW vrijstelling.
Box 3: de vermogensrendementsheffing
Reguliere kapitaalverzekeringen vallen in Box 3 als onderdeel van uw vermogen. De Belastingdienst gaat uit van een fictief (forfaitair) rendement op uw vermogen en heft daarover belasting. In 2025 bedraagt het belastingtarief 36% over het forfaitair rendement.
Wel geldt er een heffingsvrij vermogen (in 2025 circa EUR 57.000 per persoon). Beneden dit bedrag betaalt u geen vermogensrendementsheffing. Voor fiscaal partners is het heffingsvrij vermogen samen ongeveer EUR 114.000.
De vermogensrendementsheffing staat al jaren ter discussie. De wetgever werkt aan een nieuw systeem op basis van werkelijk rendement. De invoering is meermaals uitgesteld; de huidige forfaitaire methode blijft voorlopig van kracht. Wij houden u op de hoogte van wijzigingen.
Fiscale grenzen en bedragen 2025
Een overzicht van de belangrijkste cijfers voor 2025:
- Heffingsvrij vermogen Box 3: ongeveer EUR 57.000 per persoon
- Belastingtarief Box 3: 36% over forfaitair rendement
- KEW vrijstelling per persoon: circa EUR 197.000
- KEW vrijstelling fiscaal partners: circa EUR 394.000
- Jaarlijkse schenkingsvrijstelling kind: ongeveer EUR 6.700
- Eenmalige schenkingsvrijstelling kind 18-40 jaar: circa EUR 32.000
Schenkbelasting en erfbelasting
Een kapitaalverzekering kan onbedoeld leiden tot schenk- of erfbelasting. Cruciaal is wie de premiebetaler, verzekerde en begunstigde is. Als bijvoorbeeld de echtgenoot premie betaalt voor een polis op het leven van de partner, en de partner overlijdt, dan kan de uitkering onder erfbelasting vallen. Door de polis fiscaal juist te structureren voorkomt u dit.
Bij een schenking via een kapitaalverzekering aan kinderen of kleinkinderen kunnen de schenkingsvrijstellingen worden benut. Dit vraagt om strategische polisstructurering, bij voorkeur al bij afsluiten.
Eigen woning vrijstelling en hypotheek
De KEW vrijstelling werkt samen met de eigenwoningregeling. Voor mensen met een spaarhypotheek of bankspaarhypotheek kan dit een aanzienlijk fiscaal voordeel opleveren. De combinatie van aftrekbare hypotheekrente en belastingvrije vermogensopbouw maakte deze constructie jarenlang erg gunstig.
Onze fiscale werkwijze
- Fiscale screening. We analyseren in welke box uw polis valt en welke vrijstellingen van toepassing zijn.
- Optimalisatie. Waar mogelijk passen we de polisstructuur aan voor maximaal fiscaal voordeel.
- Planning. We stemmen uitkeringen en bestedingen optimaal af op uw fiscale positie.
- Documentatie. We zorgen voor correcte vastlegging richting Belastingdienst.